Scenariusz lekcji wychowawczej
Temat: Dręczyciel i ofiara- jak im pomóc?
Cele ogólne:
– wprowadzenie pojęcia mobbing i omówienie sytuacji mobbingowej,
– kształcenie w młodzieży zdolności do empatii,
– rozwijanie umiejętności rozładowywania negatywnych emocji,
– kształcenie umiejętności nawiązywania poprawnych (nieagresywnych) kontaktów z rówieśnikami,
– kształcenie umiejętności rozwiazywania problemów.
Cele szczegółowe:
– rozpoznawanie i wyrażanie uczuć,
– analiza sytuacji wyzwalającej negatywne emocje,
– rozumienie sytuacji drugiego człowieka,
– komunikowanie własnych uczuć i potrzeb,
– przewidywanie konsekwencji własnego postepowania,
– przyjmowanie odpowiedzialności za siebie i innych.
Metody: pogadanka, analiza fikcyjnej sytuacji, praca w grupach, drama.
Środki: tekst fikcyjnej sytuacji, kartki z nazwami uczuć i stanów, kartony do charakterystyki ofiary i dręczyciela, markery.
Przebieg lekcji:
I Rozgrzewka- uczniowie, wchodząc do klasy, losują kartki z nazwami uczuć i stanów:
złość skrępowanie nienawiść szczęście wstyd zagubienie obawa rozluźnienie podejrzliwość niepewność niesmak wolność lęk strach spokój współczucie przerażenie poczucie zagrożenia radość żal bunt litość pewność siebie
Uczniowie siadają w kole i spontanicznie kończą zdanie, wykorzystując wylosowaną kartkę z nazwą uczucia lub stanu:
Czuję ……….., gdy……….. .
– które z tych uczuć są najbardziej nieprzyjemne?
– dlaczego jednak je przeżywamy?
Wniosek – na nasze uczucia mają wpływ inni ludzie.
II Właściwy tok lekcji
- Zapoznanie uczniów z tekstem fikcyjnej sytuacji:
Niewysoki, drobny i bardzo nieśmiały Kacper z 1a stał się obiektem żartów starszych i silniejszych kolegów. Na zaczepki nie reagował, tylko wystraszony, uciekał, co jeszcze bardziej bawiło dręczycieli. Wkrótce stał się ofiarą ich codziennych kpin i przepychanek. Przypadkowi świadkowie nigdy nie reagowali i na ogół szybko znikali.
- Zwrócenie uwagi na podkreślone w tekście słowa i zapisanie tematu:
Dręczyciel i ofiara – jak im pomóc?
- Wprowadzenie pojęcia mobbing (forma agresji polegająca na systematycznym dręczeniu słabszego przez silniejszych członków grupy).
- Analiza uczuć bohaterów opowiadania i motywacji ich zachowania w sytuacji mobbingowej:
- podział klasy na dwie grupy i przydzielenie zadań – jedna grupa otrzymuje karton z hasłem „ofiara mobbingu”, a druga – z hasłem „dręczyciel”; znajdują się na nich pytania: co czuje, jakie cechy go charakteryzują, dlaczego stał się ofiarą/ dręczycielem? – grupy wpisują na kartonach odpowiedzi na nie (można wykorzystać kartki z nazwami emocji i stanów z początku lekcji) – czas pracy 10 min.
- relacjonowanie ustaleń grup,
- symulacja- co się może stać, jeśli nic się nie zmieni i Kacper nadal będzie prześladowany, a jego dręczyciele będą utrwalać swoje agresywne zachowania?
- Rozwiązanie problemu:
– co zrobić, aby Kacper nie był dręczony, a starsi koledzy nie szukali ofiary, na której mogą wyładować swoje negatywne emocje?
– czy jest jakieś wyjście z tej sytuacji?
Uczniowie mają za zadanie zmienić opowiadanie o Kacprze tak, aby zakończenie było dobre dla niego i dla jego starszych kolegów.
Możliwe ustalenia:
– ofiara może szukać pomocy u kompetentnego dorosłego, np. pedagoga, psychologa, wychowawcy,
– dręczyciel powinien inaczej rozładowywać swoje negatywne emocje,
– ideałem byłoby, gdyby Kacper i jego koledzy mogli się wcześniej zintegrować.
- Symboliczna integracja ofiary i dręczyciela – grupy stają naprzeciwko siebie, łączą się w pary i wymieniają się refleksjami zainspirowanymi pytaniami:
– co chcę powiedzieć dręczycielowi w imieniu ofiary?
– co dręczyciel ma do powiedzenia swojej ofierze?
III Ewaluacja
Uczniowie odpowiadają na pytania:
– czy dzisiejsza lekcja była ci potrzebna?
– czy dowiedziałeś się, nauczyłeś czegoś nowego?
– czy ta lekcja wpłynie na zmianę twojego zachowania lub na postrzeganie zdarzeń wokół ciebie?
BeMar
