Jak w praktyce sprawdzić, czy obwód elektryczny działa prawidłowo? Kluczem są umiejętność wykonywania pomiarów oraz właściwe posługiwanie się przyrządami pomiarowymi. Podczas zajęć w pracowni elektrycznej uczniowie kierunku technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej poznają zasady pomiaru napięcia i natężenia prądu z wykorzystaniem multimetru cyfrowego. Wykonując samodzielne ćwiczenia, uczą się prawidłowego podłączania mierników, interpretowania wyników oraz stosowania zasad bezpieczeństwa. To praktyczna lekcja, która łączy wiedzę teoretyczną z umiejętnościami niezbędnymi w pracy z instalacjami elektrycznymi i systemami fotowoltaicznymi.
SCENARIUSZ ZAJĘĆ 2EM
Przedmiot: Pracownia elektryczna
Kierunek: Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej
Data: 27.10.2026 r.
Temat zajęć: Pomiary elektryczne – pomiar natężenia prądu i napięcia elektrycznego
Nauczyciel prowadzący: Piotr Pasierbek
Forma pracy: Indywidualna lub w zespołach dwuosobowych.
- Cele zajęć
Cel ogólny:
Kształtowanie umiejętności wykonywania podstawowych pomiarów elektrycznych z wykorzystaniem multimetru cyfrowego.
Cele szczegółowe – uczeń:
- rozróżnia napięcie elektryczne i natężenie prądu;
- zna jednostki pomiarowe: wolt (V) i amper (A);
- rozpoznaje funkcje i gniazda pomiarowe multimetru;
- dobiera odpowiednią funkcję i zakres pomiarowy;
- prawidłowo podłącza woltomierz i amperomierz;
- wykonuje pomiary napięcia i natężenia prądu stałego;
- zapisuje i analizuje wyniki pomiarów;
- przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
- Metody i środki dydaktyczne
Metody nauczania: pokaz, instruktaż, ćwiczenia praktyczne, obserwacja i analiza wyników.
Środki dydaktyczne: multimetr cyfrowy, zasilacz laboratoryjny niskiego napięcia, rezystory, przewody pomiarowe, schemat obwodu elektrycznego oraz karta pracy ucznia.
- Zasady BHP
Przed rozpoczęciem ćwiczeń należy sprawdzić stan techniczny miernika i przewodów. Pomiary wykonuje się na bezpiecznych obwodach niskiego napięcia. Przed zmianą połączeń należy wyłączyć zasilanie. Woltomierz podłącza się równolegle, a amperomierz szeregowo. Nie wolno podłączać amperomierza bezpośrednio do źródła napięcia. Należy również sprawdzić właściwe gniazda przewodów i ustawienia miernika.
- Przebieg zajęć
- Część organizacyjna – 5 minut
- Sprawdzenie obecności.
- Przygotowanie stanowisk pracy.
- Podanie tematu i celów zajęć.
- Przypomnienie zasad BHP.
- Wprowadzenie teoretyczne – 10 minut
Nauczyciel omawia podstawowe wielkości elektryczne. Napięcie elektryczne oznaczamy literą U i wyrażamy w woltach (V), natomiast natężenie prądu oznaczamy literą I i wyrażamy w amperach (A).
Następnie przedstawia budowę multimetru cyfrowego, jego funkcje, gniazda pomiarowe oraz zasady doboru zakresu pomiarowego.
III. Instruktaż stanowiskowy – 10 minut
Nauczyciel demonstruje sposób przygotowania multimetru do pomiaru napięcia i natężenia prądu stałego. Pokazuje prawidłowe podłączenie przewodów i wykonanie pomiaru na prostym obwodzie elektrycznym.
Uczniowie obserwują czynności i przygotowują stanowiska do samodzielnej pracy.
- Ćwiczenia praktyczne – 40 minut
Ćwiczenie 1. Pomiar napięcia elektrycznego
- Ustawić multimetr na pomiar napięcia stałego (V DC).
- Podłączyć przewody do odpowiednich gniazd.
- Przyłożyć końcówki pomiarowe równolegle do zacisków źródła napięcia.
- Odczytać wynik i zapisać go w karcie pracy.
- Powtórzyć pomiar dla kilku wartości napięcia.
Ćwiczenie 2. Pomiar natężenia prądu
- Wyłączyć zasilacz i przygotować obwód z rezystorem.
- Ustawić multimetr na pomiar prądu stałego (A DC).
- Włączyć miernik szeregowo w obwód.
- Sprawdzić poprawność połączeń i włączyć zasilanie.
- Odczytać wynik i zapisać go w karcie pracy.
- Wyłączyć zasilanie przed zmianą połączeń.
Ćwiczenie 3. Analiza wyników
Uczniowie porównują uzyskane wyniki i sprawdzają zależność między napięciem a natężeniem prądu. Wykorzystują prawo Ohma:
I = U/R
Na tej podstawie formułują wnioski dotyczące badanego obwodu.
- Omówienie wyników – 15 minut
Uczniowie prezentują wyniki pomiarów, a nauczyciel sprawdza poprawność wykonania ćwiczeń.
Pytania kontrolne:
- W jakich jednostkach wyrażamy napięcie i natężenie prądu?
- Jak podłącza się woltomierz, a jak amperomierz?
- Dlaczego nie wolno podłączać amperomierza bezpośrednio do źródła napięcia?
- Jak zmienia się natężenie prądu przy wzroście napięcia i stałej rezystancji?
- Jakie znaczenie mają pomiary elektryczne w instalacjach fotowoltaicznych?
- Ocena i zakończenie zajęć – 10 minut
Nauczyciel ocenia poprawność podłączenia mierników, dobór zakresów, dokładność odczytów, zapis wyników oraz przestrzeganie zasad BHP. Uczniowie porządkują stanowiska i wyłączają urządzenia.
- Karta pracy ucznia
Temat: Pomiary napięcia i natężenia prądu elektrycznego.
| Lp. | Napięcie (V) | Rezystancja (Ω) | Natężenie zmierzone (A) |
| 1 | 3 | 100 | |
| 2 | 6 | 100 | |
| 3 | 9 | 100 |
Wnioski z ćwiczenia:
- Jak zmienia się natężenie prądu przy zwiększaniu napięcia?
- Czy wyniki pomiarów są zgodne z prawem Ohma?
- Jakie błędy mogą wpływać na dokładność pomiarów?
- Oczekiwane efekty kształcenia
Po zakończeniu zajęć uczeń potrafi samodzielnie przygotować multimetr do pomiaru, prawidłowo podłączyć miernik, wykonać pomiary napięcia i natężenia prądu oraz zapisać i zinterpretować uzyskane wyniki. Zdobyte umiejętności może wykorzystać podczas kontroli i diagnostyki urządzeń oraz instalacji energetyki odnawialnej, w szczególności systemów fotowoltaicznych.
