gimnazjum

O reformie edukacji – ciąg dalszy

Przedstawiamy Państwu informacje, które przekazała Pani Minister Edukacji Narodowej oraz posłowie uczestniczący w pracach komisji edukacji w dniu piątego września bieżącego roku. Nie dodajemy jako redakcja żadnego komentarza, podajemy jedynie suche fakty zanotowane podczas oglądania transmisji z sejmu.

Potencjalne skutki reformy oświaty

Zastanawiamy się nad potencjalnymi skutkami nowej reformy edukacyjnej, jaką szykuje nam obecny rząd. Co czeka nas wszystkich w bliższej i dalszej perspektywie?

Nadchodzą zmiany w systemie edukacji. A co z nauczycielami?

Nadchodzi prawdziwa rewolucja w polskich szkołach. O nadchodzących zmianach w systemie edukacji, niepewnej sytuacji nauczycieli i wielu, wielu niewiadomych przeczytają Państwo w poniższym artykule. 

Komunikacja bez przemocy. Przewodnik dla rodziców i nauczycieli

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą e-booka dla nauczyciela z naszej serii Wirtualna Biblioteczka Wychowawcy: „Komunikacja bez przemocy. Scenariusze Warsztatów Edukacyjnych dla Rodziców i Nauczycieli”.

Szkoła na rynku… czyli o promocji szkoły

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą e-booka dla nauczyciela z naszej serii Wirtualna Biblioteczka Wychowawcy: „Szkoła na rynku … czyli o promocji szkoły” .

Czas na godzinę wychowawczą

E-book „Czas na godzinę wychowawczą”  to wiele praktycznych wskazówek oraz pakiet scenariuszy na godziny wychowawcze. 

Godzina wychowawcza, czyli fragmenty z blogów

Nowy rok szkolny. Nowe sprawy, tematy, często nowi uczniowie. Teraz dochodzi jeszcze reforma! Każdy nauczyciel ma dużo nowych obowiązków. Plany pracy, rozkłady materiałów i godziny wychowawcze, które trzeba zaplanować i przeprowadzić! Dla wielu nauczycieli problemem jest zagospodarowanie w sensowny sposób godzin do dyspozycji wychowawcy. Każdy nauczyciel jest co prawda zobowiązany ułożyć program godzin wychowawczych, który będzie realizował w swojej klasie. Czy jednak zawsze udaje się go przeprowadzić zgodnie z założeniami?

Scenariusz lekcji przyrody do klasy IV. Temat: Porozmawiajmy o miłości, przyjaźni i asertywności

Zakres treści programowych: 

Dojrzewanie psychiczne: pierwsza miłość, pierwsza przyjaźń, wprowadzenie pojęcia asertywność.

Cele nauczania:

a) wiadomości: uczeń, zna pojęcia takie jak: miłość, pierwsza miłość, przyjaźń oraz asertywność.

b) umiejętności :uczeń, umie wykorzystać swoją wiedzę w życiu codziennym, uczeń, umie wymienić cechy dobrego przyjaciela,

c) postawy: uczeń, doskonali właściwą komunikacje w zespole klasowym oraz pracę z podręcznikiem

 

Prawa nauczyciela

W ostatnich miesiacach ukazało się wiele  badań dotyczących przestrzegania praw uczniów w szkołach. Wyniki można chyba uznać za zadowalające, ponad 72% ankietowanej młodzieży twierdzi, że w ich szkołach przestrzegane są prawa ucznia. Uczniowskie prawa muszą być jasno sprecyzowane, przedstawione młodzieży no i oczywiście przestrzegane przez wszystkich.

A jak przedstawia się respektowanie praw nauczyciela? Czy w ogóle stan nauczycielski ma czytelną wykładnię dotyczącą przysługujących mu praw?

Kto dziś zadba o wychowanie nastolatków?

W naszym społeczeństwie panuje przekonanie, że za wychowanie młodych ludzi odpowiada przede wszystkim dom i rodzina, zaś w drugiej kolejności szkoła i nauczyciele. I to jest słuszne przekonanie. Tak powinno być. Dlaczego więc środowisko rodzinne i szkolne przestało radzić sobie z nastolatkami?

Przed pierwszym dzwonkiem — czyli o „guli w gardle”

Pierwszy września… pierwszy dzień nowego, kolejnego roku szkolnego….

Maluchy z niecierpliwością czekają na pierwszy dzwonek i swoją Panią, te nieco starsze dzieci cieszą się, że zobaczą koleżanki i kolegów. Właściwie pierwszego września, a właściwie w tym roku – czwartego września – atmosfera w szkole będzie na pewno miła.

 

A jak się czujesz Ty — nauczycielu??

Grupa zawodowa do bicia

Drodzy nauczyciele, jest was w Polsce prawie pięćset tysięcy. Stanowicie dużą grupę zawodową. W Was jest moc i siła…Ogromna siła….To Wy kształtujecie kolejne pokolenia, przekazujecie wzorce, a przede wszystkim — nauczacie! Dziś nikt z ważniejszych i mniej ważnych osobistości w naszym kraju nie byłby sobą, gdyby nie nauczyciele. Ktoś musiał nauczyć ich czytać, pisać, analizować. To dzięki Wam kończyli kolejne etapy edukacyjne, zdobywali dyplomy a potem — stanowiska.

Profilaktyka HIV/AIDS

Edukacja na rzecz przeciwdziałania HIV/AIDS to efekt dwuletniej pracy 25 nauczycieli z 4 instytucji pochodzących z trzech europejskich państw, które brały udział w projekcie Socrates. Odbiorcami tego programu mogą być uczniowie szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych oraz dorośli. Wydawnictwo Taurus Edukacja i Kultura proponuje pakiet materiałów edukacyjnych do realizacji programu profilaktycznego, który umożliwia przeprowadzenie czterogodzinnego szkolenia, w czasie którego słuchacze zdobędą podstawowe i niezbędne w życiu wiadomości dotyczące HIV/AIDS.

Pakiet dydaktyczny Edukacja na rzecz przeciwdziałania HIV/AIDS zawiera:

1. Vademecum wiedzy o HIV/AIDS, 

2. Zestaw propozycji piętnastu scenariuszy zajęć do następujących bloków tematycznych:

  • podstawowe informacje o HIV/AIDS, 
  • zachowania ryzykowne i bezpieczne w obliczu HIV/AIDS,
  • zapobieganie dyskryminacji osób zarażonych 

Do realizacji każdego z tematów osoba prowadząca szkolenie może wybrać scenariusz najbardziej odpowiadający jej formą metodyczną z kilku propozycji.

3. Materiały dydaktyczne do programu:

  • Karty pracy,
  • Kolorowe tablice poglądowe, 
  • Materiały tekstowe, 
  • Płyta CD z prezentacją multimedialną
  • Ankieta do przeprowadzenia ewaluacji szkolenia. 

Rok wydania: 2008 
Oprawa: Miękka
Format: 18x26cm

CENA PAKIETU: 25.00 zł*

*do ceny pakiety należy doliczyć koszt wysyłki (7.50 zł – list polecony priorytet / 17.50 zł – paczka za pobraniem 24H)

 

Metody pracy

METODY, TECHNIKI I FORMY PRACY

Realizację treści i celów zawartych w podstawie programowej Wychowania do życia w rodzinie ułatwi wykorzystywanie w czasie lekcji różnych pomocy dydaktycznych, form, metod i technik pracy. Metody aktywne stosowane w czasie prowadzenia przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie pobudzają zainteresowanie uczniów i angażują ich w czasie lekcji. Stwarzają możliwość przedstawiania i wyrażania przez uczniów własnych poglądów, uczą poszukiwania rozwiązań stawianych w czasie lekcji problemów, sprzyjają także współpracy grupowej. Lekcje tak prowadzone kształtują umiejętności komunikowania się, motywują uczniów do działań, ułatwiają przyswajanie wiedzy, wpływają na kształtowanie odpowiednich postaw. 
Prowadząc zajęcia wychowania do życia w rodzinie nie należy rezygnować z metod tradycyjnych takich jak praca z tekstem, wykład, pogadanka. Jednak , by zajęcia pobudzały uczniów do aktywności, winny być prowadzone w sposób urozmaicony. Warto także wykorzystywać w czasie lekcji fragmenty filmu, tablice poglądowe, schematy i rysunki, które mogą ułatwić uczniom zrozumienie omawianych treści. 

WYKŁAD winien być starannie przygotowany przez nauczyciela. Wykład może poprzedzać pogadankę lub dyskusję. Powinien trwać ok. 10 minut. 
Wykład należy prowadzić dynamicznie, z wykorzystaniem odpowiednich środków dydaktycznych, takich jak tablice poglądowe, plansze, fragmenty filmu itp. Zaletą wykładu jest możliwość przekazania całej klasie usystematyzowanej wiedzy. Tą metodą można realizować tematy dotyczące budowy układów rozrodczych, rozwoju prenatalnego, zmian okresu dojrzewania. 

ROZMOWA KIEROWANA daje uczniom szansę wypowiadania się w czasie wykładu prowadzonego przez nauczyciela, zwiększa też zaangażowanie uczniów w czasie lekcji. Może być formą wprowadzenia w temat, poprzedzać film, ćwiczenia indywidualne lub grupowe. Rozmowa kierowana może mieć charakter podsumowujący, omawiający poznane na lekcji treści i zagadnienia. Nauczyciel powinien przed lekcją przygotować pytania, które wykorzysta w czasie prowadzenia rozmowy z uczniami. Metoda tą można wykorzystać. przy realizowaniu tematu dotyczącego tradycji rodzinnych, roli rodziny w życiu człowieka, sposobów spędzania czasu wolnego, macierzyństwa i ojcostwa, chorób przenoszonych drogą płciową (AIDS). 

POGADANKA to forma często zastępująca wykład. Nauczyciel winien zwracać uwagę by pytania zostały poprawnie sformułowane i logicznie wiązały się ze sobą. Pytania powinny mieć charakter problemowy, co sprzyja rozwijaniu u uczniów samodzielności. Tą metodą można wprowadzać tematy dotyczące zmian okresu dojrzewania czy praw dziecka. Pogadanka może mieć charakter podsumowujący np. w trakcie zajęć dotyczących budowy układów rozrodczych. 

DYSKUSJA kształtuje umiejętność wymiany poglądów, wyrabia umiejętność aktywnego słuchania, uczy precyzowania wspólnego stanowiska grupy, pobudza uczniów do twórczego myślenia. Bardzo ważne jest jasne przedstawienie problemu przez nauczyciela oraz umożliwienie przygotowania się uczniów .do dyskusji. Nauczyciela winien zadbać o właściwą atmosferę w trakcie dyskusji, oraz kulturę wypowiedzi uczestników. Powinien także zwracać uwagę na czas wypowiedzi uczestników , by wszyscy zdążyli zabrać głos. Dyskusja może mieć charakter podsumowujący, np. w przypadku realizacji tematu dotyczącego różnic i podobieństw między chłopcami i dziewczętami. Oprócz dyskusji zaplanowanych przez nauczyciela może dochodzić do dyskusji spontanicznych, co świadczy o zaangażowaniu emocjonalnym uczniów. 

METODY SYTUACYJNE polegają na analizie przykładowych sytuacji np. z listu, filmu, „historii z życia”. Zadaniem uczniów jest rozwiązanie problemu, podjęcie decyzji lub ocena sytuacji. Jest to metoda ściśle związana z praktyką. Stanowi dobry trening w podejmowaniu decyzji przez zastosowanie wiedzy, doświadczenia i logicznego myślenia w odniesieniu do konkretnej sytuacji. Metody sytuacyjne uczą diagnozowania i oceny sytuacji, umożliwiają wypracowanie nowych koncepcji a także współpracy i komunikowania się. Metody sytuacyjne można wykorzystać w czasie lekcji dotyczących sposobów rozwiązywania konfliktów, płciowości, prawa człowieka do intymności, zachowań agresywnych, praw dziecka, asertwności. 

ODGRYWANIE RÓL umożliwia uczenie się przez udział w sytuacjach wyobrażonych. Jest to metoda aktywizująca uczniów w czasie lekcji. Wchodzenie w role pozwala zbliżyć się do świata drugiego człowieka, zrozumieć jego przeżycia, intencje, uczucia. Może pomóc w uświadomieniu sobie, że są sytuacje, w których warto zmienić swoje zachowanie. . Odgrywanie ról jest doskonałym ćwiczeniem sytuacji życiowych „na niby”, a więc w warunkach bezpiecznych dla dziecka. Odgrywanie ról ćwiczy umiejętność negocjowania, rozwija zdolność empatii, umożliwia odbiór wrażeń i emocji zarówno uczestnikom jak i obserwatorom. Metodę tę można zastosować w treningu zachowań asertywnych, przy omawianiu praw dziecka, ROZWIĄZYWANIA KONFLIKTÓW, lekcji dotyczących koleżeństwa i przyjaźni. 

„BURZA MÓZGÓW” umożliwia szybkie zgromadzenie różnych pomysłów. Sprzyja też kompleksowemu spojrzeniu na dany problem (temat), pozwala na wybór i opracowanie najlepszego rozwiązania, aktywizuje uczniów. Rolą nauczyciela jest zwrócenie uwagi , by żaden z pomysłów nie był krytykowany, wyśmiewany czy oceniany przez innych. Tą metodą można rozpocząć lekcję dotyczącą roli rodziny w życiu człowieka, relacji w rodzinie, koleżeństwa i przyjaźni. 

ŁAŃCUCH SKOJARZEŃ wyzwala szybkie, spontaniczne myślenie dając możliwość wyboru różnorodnych pojęć, rozwiązań i pomysłów kojarzących się z hasłem podanym przez nauczyciela. Pozwala wykorzystać doświadczenie lub zdobytą wiedzę, stymuluje aktywność uczniów. Może być jednym ze sposobów wprowadzenia w temat np. rodziny, koleżeństwa i przyjaźni, form wypoczynku. 

ZDANIA NIEDOKOŃCZONE to jeden ze sposobów pracy indywidualnej w czasie lekcji. Uczniowie mogą otrzymać takie same lub różne zestawy zdań niedokończonych. Przedstawienie klasie swojej wypowiedzi powinno być dobrowolne, szczególnie w przypadku treści osobistych. Metoda ta może być formą sprawdzenia wiadomości, np. dotyczących budowy i roli układów rozrodczych. Zdania niedokończone ułatwiają uczniom wyciąganie wniosków, zmuszają do refleksji np. przy realizacji tematów związanych z relacjami w rodzinie, higieną osobistą. 

KRZYŻÓWKI, ĆWICZENIA, SCHEMATY, RYSUNKI wymagają starannego opracowania przez nauczyciela; mogą stanowić formę pracy indywidualnej lub zespołowej.. Stosowanie ich umożliwia nauczycielowi sprawdzanie wiadomości w sposób niekonwencjonalny, zaś uczniom – uporządkowanie lub podsumowanie zdobytych informacji. Ponadto rozwijają umiejętność analizy, logicznego myślenia i wnioskowania, a także rozbudzają myślenie abstrakcyjne. 
Podczas zajęć wychowania do życia w rodzinie często można stosować FORMĘ PRACY W GRUPACH. Podzielenie klasy na mniejsze zespoły ułatwia grupie sprecyzowanie stanowiska w danej sprawie. Podczas lekcji uczniowie mogą tworzyć różne typy grup: 
– dobierając się dobrowolnie, lub 
– na zasadzie losowego przypadku. 
Praca w grupie daje szansę na stworzenie dobrej atmosfery, gdyż kształtuje umiejętność komunikowania się, motywuje uczniów do większego wysiłku, daje poczucie bezpieczeństwa oraz możliwość wykazania się także uczniom nieśmiałym. Taka forma pracy pozwala uczyć się od siebie nawzajem przez obserwację działań kolegów oraz wymianę poglądów. Praca w grupach może poprzedzać dyskusję . Po wypracowaniu wspólnego stanowiska liderzy grup przedstawiają wnioski na forum klasy. 

Wydaje się, że brak tradycyjnych ocen podsumowujących pracę na lekcjach może działać na uczniów demobilizująco. Zatem – wobec specyfiki przedmiotu (określona tematyka zajęć, emocjonalny stosunek uczniów do pewnych zagadnień, brak tradycyjnych podręczników) – przechylenie szali na korzyść metod aktywnych jest konieczne. 
Na zakończenie niektórych zajęć warto opracować krótkie testy sprawdzające stopień osiągnięcia celów zamierzonych przez nauczyciela. Można w tym celu wykorzystać krzyżówkę lub metodę zdań niedokończonych. Może to być również opis sytuacji problemowej, na podstawie której uczeń będzie musiał podjąć odpowiednią decyzję, zająć określone stanowisko, dokonać wyboru. 
Ważne jest bieżące motywowanie do aktywności na zajęciach przez ocenianie kształtujące, tzn. podczas nauczania. Takie ocenianie nie służy wartościowaniu pracy ucznia, lecz decydowaniu o tym, jak ma przebiegać proces dydaktyczny.

 

Podstawa programowa

PODSTAWA PROGRAMOWA

PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE

II etap edukacyjny: klasy IV-VI

 

Cele kształcenia – wymagania ogólne:

Ukazywanie wartości rodziny w życiu osobistym człowieka oraz pomoc w przygotowaniu się do zrozumienia i akceptacji przemian okresu dojrzewania.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe:

  1. Podstawowe funkcje rodziny z podkreśleniem miejsca dziecka w rodzinie.
  2. Przekaz wartości i tradycji w rodzinie, wspólne świętowanie, spędzanie wolnego czasu.
  3. Więźrodzinna, związki uczuciowe i inne relacje w rodzinie; konflikty i ich rozwiązywanie.
  4. Macierzyństwo i ojcostwo; podstawowa wiedza dotycząca budowy i funkcjonowania układu rozrodczego człowieka.
  5. Ciąża, rozwój płodu, poród, przyjęcie dziecka jako nowego członka rodziny.
  6. Różnice i podobieństwa między chłopcami i dziewczętami; identyfikacja z własnąpłcią; akceptacja i szacunek dla ciała.
  7. Zmiany fizyczne i psychiczne okresu dojrzewania; zróżnicowane, indywidualne tempo rozwoju.
  8. Higiena okresu dojrzewania.
  9. Prawo człowieka do intymności i ochrona tego prawa; postawy asertywne.
  10. Istota koleżeństwa i przyjaźni, wzajemny szacunek, udzielanie sobie pomocy, współpraca, empatia.
  11. Mass media – zasady i kryteria wyboru czasopism, książek, filmów i programów telewizyjnych.
  12. Instytucje działające na rzecz dziecka i rodziny.
  13. Odpowiedzialność za własny rozwój; samowychowanie.

PODSTAWA PROGRAMOWA

PRZEDMIOTU WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE

III etap edukacyjny: gimnazjum

Cele kształcenia — wymagania ogólne:

  1. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie postawy szacunku wobec siebie; wnoszenie pozytywnego wkładu w życie swojej rodziny.
  2. Przyjęcie integralnej wizji osoby; wybór i urzeczywistnianie wartości służących osobowemu rozwojowi; kierowanie własnym rozwojem, podejmowanie wysiłku samowychowawczego zgodnie z uznawanymi normami i wartościami; poznawanie, analizowanie i wyrażanie uczuć; rozwiązywanie problemów i pokonywanie trudności okresu dorastania.
  3. Znajomość organizmu ludzkiego i zachodzących w nim zmian oraz akceptacja własnej płciowości; przyjęcie integralnej wizji ludzkiej seksualności; umiejętność obrony własnej intymności i nietykalności seksualnej oraz szacunek dla ciała innej osoby.
  4. Korzystanie ze środków przekazu w sposób selektywny, umożliwiający obronę przed ich destrukcyjnym oddziaływaniem.
  5. Umiejętność korzystania z systemu poradnictwa dla dzieci i młodzieży.

Treści nauczania — wymagania szczegółowe:

  1. Rozwój człowieka: faza prenatalna, narodziny, faza niemowlęca, wczesnodziecięca, przedpokwitaniowa, dojrzewania, młodości, wieku średniego, wieku późnego. Życie jako fundamentalna wartość.
  2. Budowa prawidłowych relacji z rodzicami. Konflikt pokoleń; przyczyny i sposoby rozwiązywania konfliktów. Odpowiedzialność wszystkich za atmosferę panującą w rodzinie. Rodzina niepełna.
  3. Rola autorytetów w Życiu człowieka.
  4. Relacje międzyosobowe i ich znaczenie. Przyjaźń, zakochanie, miłość; pierwsze fascynacje, miłość platoniczna, miłość młodzieńcza, miłość dojrzała.
  5. Zachowania asertywne.
  6. Podstawowe informacje o rozwoju seksualnym człowieka: tożsamość płciowa: kobiecość i męskość.
  7. Dojrzewanie. Rozumienie i akceptacja kryteriów dojrzałości biologicznej, psychicznej i społecznej.
  8. Problemy i trudności okresu dojrzewania (napięcia seksualne, masturbacja), sposoby radzenia sobie z nimi, pomoc w rozeznaniu sytuacji wymagających porady lekarza lub innych specjalistów.
  9. Różnice w rozwoju psychoseksualnym dziewcząt i chłopców; postawy i wzajemne oczekiwania.
  10. Zagrożenia okresu dojrzewania: presja seksualna, uzależnienia, pornografia, prostytucja nieletnich.
  11. Główne funkcje płciowości: wyrażanie miłości, budowanie więzi i rodzicielstwo.
  12. Inicjacja seksualna; związek pomiędzy aktywnością seksualną a miłością i odpowiedzialnością; dysfunkcje związane z przedmiotowym traktowaniem człowieka w dziedzinie seksualnej. Ryzyko związane z wczesną inicjacją.
  13. Kształtowanie i akceptacja tożsamości płciowej. Możliwości pomocy w pokonywaniu trudności związanych z tożsamością płciową.
  14. Płodność wspólną sprawą kobiety i mężczyzny.
  15. Planowanie rodziny. Metody rozpoznawania płodności. Antykoncepcja — aspekt zdrowotny, psychologiczny i etyczny.
  16. Infekcje przenoszone drogą płciową. AIDS: drogi przenoszenia zakażenia, profilaktyka, aspekt społeczny.
  17. Wartości związane z seksualnością człowieka: męskość, kobiecość, miłość, małżeństwo, rodzicielstwo. Znaczenie odpowiedzialności w przeżywaniu własnej płciowości oraz budowaniu trwałych i szczęśliwych więzi.
  18. Wpływ sposobu spędzania wolnego czasu (w tym korzystania ze środków masowego przekazu) na człowieka.

***
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. (źródło)